О любоў мая, Беларусь!
Над туманным начным стаўком
Пралятае самотная гусь,
Разразаючы люстра крылом...
Уладзімір Караткевіч
Родныя вобразы
уваход      рэгiстрацыя
 
  ГАЛОЎНАЯ     АРХАІЧНАСЬЦЬ     ЖЫВАПІС     ДПМ     ВЕРШЫ     ЛІТАРАТУРА     БІЯГРАФІІ     ФОРУМ     СПАСЫЛКІ  
пошук

  
Тлумачальны Слоўнік

КРУМКАЧЫ

Стаяў жахлівы позьні лістапад.  

Навекі зьніклі лебедзі з каналаў,  

А з сэрца зьнікла радасьць.

                                             І вясна  

З каханьнем і з птушынай прагнай песьняй  

Была далей, чым маладосьць мая.  

Чым горш, тым лепш.

                                    Таму я не пайшоў  

На вуліцы, дзе маладосьць сьпявала,  

А кінуўся да кручаных завулкаў  

І заглыбіўся ў іх.

                           Старая Рыга  

Мяне ўзяла, як змучанага сына.  

Я ведаў, што яна мяне суцешыць.  

Калі ж ня зможа даць спакой жыцьця,  

Дык дасьць спакой хоць небыцьцём стагодзьдзяў.  

І я выходзіў зноў на тыя ж вулкі,  

І зноў, і зноў. І мне здалося ўрэшце,  

Як быццам той, што йдзе перада мною,  

Я сам. Ссутулены. У чорнай шапцы.  

Што бачу сам сябе я са сьпіны...  

Засекі. Склады. Блокі на вяроўках.  

Масьлісты брук. Куродым соцень год  

На мёртвых дахах. Мордачкі анёлаў  

З парочнаю усьмешкай на парталах, –  

Ўся тая Рыга, што аж шэсьць стагодзьдзяў  

Смактала сок з твайго народа, друг.  

З народа, што уласнымі рукамі  

Паклаў тут кожны камень. Для чужых...  

Бляшаны пеўнік копціцца ў дыму  

Над комінам.

                       Туман (ці, можа, хмары)  

Абняў за пояс Домскую званіцу,  

І толькі шпіль узносіцца над ім.  

І раптам з Домскай вежы проста ў хмары  

Ўзьняліся з хрыплым крыкам крумкачы,  

Як чорныя крыжы вякоў мінулых;  

Што год, то крыж. Яны лятуць угору,  

Вышэй, вышэй.

                          Над шпілем.

                                               Над Даўгавай.  

Над Рыгай, над Лaчплесісам, над краем,  

Над бедным пеўнікам, што ад трывогі  

На бронзавым прутку замітусіўся.  

Зьнікаюць у тумане крумкачы...  

Іду далей. І вуліцамі цягне  

Такім халодным, горкім, страшным дымам,  

Як быццам там, за рогам гэтай вулкі,  

На плошчы, зноў сьвятошы паляць латаў.  

І цень крыжа лягла на твар палонных,  

На струшчаныя ў бітве іх мячы.  

О Рыга! Што гэта са мной?

                                               Я мару?  

Нішто.

            Хіба у сонечнага пеўня  

Няма мільёнаў дужых абаронцаў?  

Хіба яны трымаць ня могуць зброю?  

Хіба ня тут мой друг?

                                    Туманны горад,  

Ты вылечыў мяне пасьля хваробы:  

Ты скінуў мне цяжар вякоў на плечы,  

Цяжар забітых, страчаных, палонных,  

Цяжар паўстаньняў, і распраў, і сьлёз –  

Пакуль ва ўсёабдымным болю гэтым  

Не патануў мой непрыкметны боль  

І я ня выпрастаўся.

Крумкаччо!  

Я вас пакіну ў вашых чорных хмарах.  

Вам хмары, нам – зямля. Яе – ня рушце.  

Кажу апошняе сьвятое слова:  

Мой меч зь мячамі балтаў, з Рыгай, з другам,  

З усёй латыскай добраю зямлёй.  

Мой друг, мой брат,

Ад гэтых вузкіх вуліц,  

Што мне далі спакой, і гнеў, і сілу,  

Іду да новых вуліц. Да цябе.  

Прыпомні мейсца, дзе ў тузе і шчасьці  

Узьнікла наша вернае сяброўства.  

Былі там песьні, і віно, і сьмех.  

І там была яна. Ты памятаеш?  

Яе згубіўшы, я цябе прыдбаў,  

Тваё сяброўства і тваю Радзіму.  

Так, шчасьце мне, відаць, не задалося.  

Але пакуль лунаюць крумкачы  

Над вулкамі заблытанымі Рыгі,  

Пакуль са мною плачуць вочы друга  

Над цяжкай стратай – ёсьць яшчэ жыцьцё.


Сьнежань 1960. Рыга – Масква.  У. Караткевіч

вэрсія для друку

Адзнакi: 0/0 Водгукі(0)
Дадаў PL 25.06.2009