Даволі зьдзекаў і прымусаў!
Даволі глуму і пакут!
Хачу быць вольным Беларусам‚
Аслабаніць свой родны кут!
Алесь Змагар
Родныя вобразы
уваход      рэгiстрацыя
 
  ГАЛОЎНАЯ     АРХАІЧНАСЬЦЬ     ЖЫВАПІС     ДПМ     ВЕРШЫ     ЛІТАРАТУРА     БІЯГРАФІІ     ФОРУМ     СПАСЫЛКІ  
пошук

  
Тлумачальны Слоўнік

БАЛАДА АБ ТРЫЦЦАЦЬ ПЕРШЫМ СЯРЭБРАНІКУ

І прадаў ён Хрыста. І яму адвалілі за гэта  

Трыццаць срэбных дынараў. А Кайяфа яшчэ падарыў  

Трыццаць першы сярэбранік, звонкай і важкай

                                                                                манэтай,  

Толькі-толькі адлітай на царскім манэтным двары.

Ні за што. Проста так. Падарунак не падарунак, –  

А хутчэй ад свайго дабрадушша накінуў на чай  

За мужчынскі, суровы і стрыманы той пацалунак,  

На які адказаў Пётр-апостал ударам мяча.  

Каб у тыя часы ў Іудзеі вадзіліся сьвіньні –  

Ўзнагародаю лепшай была б яму іх чарада...  

Справа, ясна, ня ў тым,

                                       што прадаў ён Гасподняга Сына.  

Чалавека прадаў ён, паршывец. Жывое прадаў.  

Ўсё адно нібы зайца, што, гнаны крывавай пагоняй,  

Паратунку шукае ў нагах тваіх, бо не ўцячэ,  

Выдаць людзям са стрэльбай,

                                                  а тыя рабрынай, далоньню, –  

За вушамі яго, каб, канаючы, ён завішчэў.  

І расьпяты сканаў. І тады фарысеям і катам  

Крыкнуў здраднік: «Крывёю абмылася грэху гара!  

Кроў прадаўшы нявінную, што нарабіў я,

                                                                     пракляты?!»

Бразнуў змаху грашмі, і яны пакаціліся ў гразь.  

Пад дажджом ачышчальным – сухі – ён адчуў,

                                                                              што загінуў,  

І вяроўку дастаў, і яе у пякельнай журбе  

Завязаў на суку ад агіды дрыжачай асіны,  

І ударам нагі шар зямны адштурхнуў ад сябе.  

А за трыццаць манэт падабраных ганчар-срэбралюбца  

Уступіў свой кавалак зямлі без якіхсьці умоў,  

Каб зрабіць там сталічныя могілкі для самагубцаў  

(На тым мейсцы цяпер пяць някепскіх даходных дамоў).  

Ад далейшай гісторыі пэўна і камень заплача:  

Трыццаць першы дынар не знайшлі, хоць шукалі й яго, –

Нейкі мытар яго сярод гною і гразі убачыў  

І схаваў ад усіх, неўпрыкмет наступіўшы нагой.  

Той дынар быў шчасьлівай манэтай. І хцівец сьмярдзючы  

З дапамогай яго аграбаў сабе золата, срэбра і медзь,  

І разжыўся, і стаў неўміручы. Ну так, неўміручы,  

Бо каб вешацца – трэба таксама сумленьне займець.  

І шпурляў ён каменьні ў расьпятага Божага Сына,  

Кідаў львам хрысьціян і дзяўчат-нэафітак хвастаў,  

А затым, як і ўсе, стаў узорным хрысьціянінам  

І даносам ды вогнішчам біўся за славу Хрыста.  

Больш за Рымскага Папу шумеў на ўсяленскіх

                                                                              саборах,  

А пасьля, ў сарацынскім палоне, бы ўмыўся багном,  

Першы крыкнуў «Алах!» і наглядчыкам стаў

                                                                          на галёрах,  

І былых аднаверцаў раменным сьцябаў бізуном.  

З сотняй твараў, як ідал індыйскі, шматрукі, як Брама,  

Быў пры тронах і плахах накшталт валачашчага пса.  

Адчыняў перад ворагам роднага горада браму,  

«Молат ведзьмаў» пісаў і на Бруна даносы пісаў.  

Толькі здрадзе ня здрадзіў і тым,  

                                                      хто за здраду заплаціць,  

І таму перад кожным мярзотнікам гнуўся дугой  

І даносіў на бацьку, даносіў на сына, на маці,  

На сяброў, што з-пад выбухаў вынесьлі мужна яго.  

А паколькі мяньціў ён прыгожа, то ўсе, як бараны,  

Паўтаралі за кімсьці: «Вось вернае праўдзе плячо!  

О, які ён трывалы, які ён перакананы,  

Як ваюе за думкі свае ён агнём і мячом!»

Ён нястомна разводзіў хлусьні беспардоннай турусы  

І паклёп, як гадзюка, сычэў ля парога турмы,  

І ніхто не сказаў яму слова старых беларусаў,  

Што «прымаем мы здраду, а здрадніка вешаем мы».  

Быў фіскалам. Усюды пралазіў і бокам і нізам,  

Па гестапах служыў, па засьценках, ад стогнаў глухіх,  

Па ахранках... А зараз ваюе за «наш гуманізм».  

Не зьдзіўляйцеся, добрыя людзі, бо гэны з такіх.  

Зь дзён пачатку мільёны Сапраўдных ён вырак на мукі.  

І жыве. Ўсё жыве. Вось наведвае госьцем ваш дом...  

Вось сядзіць... Вось ідзе...

Вось бярэ вашых дзетак на рукі...  

Пнецца ў неба з трыбун... П'е гарэлку за вашым

                                                                                сталом.  

Але выпадак дай – распаўзецца чумою па сьвеце,  

Закладзе цалаваных сяброў і ўчарашніх багоў...  

Дык чаму ж вы тады проста ў вочы яму не плюеце,  

Не пінаеце гуртам у подлае рыла яго?!  

До ўжо! Сэрца хлусьні ў яго вырвіце, людзі, з-за рэбраў.  

Разам з джалам схавайце падлюгу ў сьвінцовай труне,  

Адбярыце і зьнішчыце трыццаць першы пракляты

                                                                                      сярэбранік,  

А іначай – няшчасьце Зямлі. А іначай – канец.


20.IV.1968. Брэст.  У. Караткевіч

вэрсія для друку

Адзнакi: 0/0 Водгукі(0)
Дадаў PL 25.06.2009