Даволі зьдзекаў і прымусаў!
Даволі глуму і пакут!
Хачу быць вольным Беларусам‚
Аслабаніць свой родны кут!
Алесь Змагар
Родныя вобразы
уваход      рэгiстрацыя
 
  ГАЛОЎНАЯ     АРХАІЧНАСЬЦЬ     ЖЫВАПІС     ДПМ     ВЕРШЫ     ЛІТАРАТУРА     БІЯГРАФІІ     ФОРУМ     СПАСЫЛКІ  
пошук

  
Тлумачальны Слоўнік

САША
(Споведзь)

Я ўсё на цябе наракала,  

Што ты маю душу прадаў.  

Адзіны, каго я кахала,  

Ты маё сэрца забраў.


Халодныя ночы і ранкі,  

Сьпякотныя, ясныя дні,  

У Паўночным былі Казахстане,  

Зьняволена - я, вольны - ты.


Хоць гады былі не малыя,  

Сапраўды была я дзіцём.  

Чаму я цябе пакахала  

Вясною пад лунным дажджом?


Калі ты яшчэ памятаеш,

У парку на танцах былі,  

Які я танцор, гэта знаеш,  

З табою спаткаліся мы.


Я танчыць яшчэ ня ўмела,  

I стоптвала ногі твае,  

А быць, як другія, хацела,  

Хлапцы запрашалі мяне.


Нічога, казалі, навучым,  

Табе у кутку не стаяць,  

Дзяўчыначка ты зь Беларусі,  

Мы хочам з табой танцаваць.


А хлопцы былі да падбору,  

Яны адно з фронту прыйшлі,  

На Сеньнішча зналі дарогу,  

Дамоў грамадою ішлі.


Не часта на танцах бывала,

Туды не цягнула мяне,

Але, як цябе я спаткала,

Агонь заіскрыўся ў душы.


Здавалася мне, што ты родны,  

Магчыма, із нашых краёў,  

Дуў вецер сібірскі халодны,  

Ад цябе патыхала цяплом.


Умеў ты мяне ўлагодзіць,

Дагэтуль я дзікай была,

Да Сеннае базы праводзіў,

У Міхіных тады жыла.


А хата ў іх дзернавая,  

Мазанкамі звалі там іх,  

I там малайцы ўдалыя  

Шукалі заранак сваіх.


Вось так я і Сашу спаткала,  

Ён быў заліхвацкім хлапцом.  

Ляцеў час, яго пакахала,  

I часта былі ўдваіх.


Хацеў і мяне ён знаходзіў,  

Каб з працы дамоў правясьці,  

У каханьні няма перашкодаў,  

Сільнейша яно на зямлі.


А зь ім я была так шчасьліва,  

Ня лез, не нахабнічаў ён,  

За гэта яго я любіла.  

I думала, - ён будзе мой.


Хоць мама ў дарогу казала:  

«Ня вер ты нікому, дзіця...»

Мяне як ў Сібір выпраўляла,  

Яе словы ўзгадвала я.


«Ты там не адкрый свае душы,  

Усе тайны свае захавай,  

Спаткаеш каго зь Беларусі, -

Душы яму не адкрывай,


Бо здраднікаў многа між люду,  

Пабудзь там, яшчэ пацярпі,  

Як тата з астрогу прыбудзе,  

Штось зробім, прыдумаем мы».


Мамачка мая, ты заўсёды  

Ад бяды адхіляла мяне,  

У ясныя дні, у непагоду  

Жывыя парады твае.


Саша, я чую, што любіць,  

А я хоць люблю, ды маўчу,  

Калі дзень разьвязкі наступіць,  

Пра ўсё я яму раскажу.


Учора праводзіў дахаты,  

А сёньня мяне не спаткаў,  

Так трэба, ён вельмі заняты,  

Сам ведаў, сакрэты хаваў.


А рукі яго як ніколі,  

Сьціскалі, тулілі мяне.  

Шаптала я: «Саша, даволі,  

Не муч, ты каханы, не, не!»


Дазвол далі бацька і маці,  

Яго бацькі супраць ня йшлі,  

А мне трэба ліст адаслаці,  

Ці татка вярнуўся з турмы?


Ранютка бягу я на працу,  

Ды сёньня мяне не спаткаў,  

Сьляза спаласнула мне вочы,  

Што ноччу ён іх цалаваў.


Мінула дзесята гадзіна,  

Настаў час паперу канчаць,  

Даўно яе я падлічыла,  

На стале паперкі ляжаць.


Паходзіць да мяне хлопец,  

Прайсьці ў МВД запрашае,

Няма ў мяне часу, хоч рэж,  

Паперы даўно там чакаюць.


Нічога, мы вас не надоўга,  

Хвілёвае быццам рашэньне,  

Ісьці вам патрэбна ўсё роўна,  

Вазьміце з сабою адзеньне.


Ружовы будынак, дзьве вышкі,  

З кулямётамі стаяць салдаты,  

Не думала я куды йшла,  

Ня бачыла, што ў вокнах краты.


Вялікі й глухі калідор,  

Аббітыя чорным там дзьверы.  

У форме вайсковай канвой,  

Хлапец падаем ім паперы.


Адчыняць мне дзьверы ў пакой,  

Сядзіць за сталом мілы Саша,  

Углядаюся добра - ці ён?  

Душа замірае, ня плача.


Хоць люблю, да яго не бягу,  

Абняць хлопца - ня гонар дзяўчыне,  

Няўжо праўда, магчыма, я сню,  

Што ён вочы ўверх не падыме?


Ня бачыць, як учора, цяпер  

Можа, здань ён і мяне ня знае,  

Голас мамы «ты хлопцам не вер»

Нейкім цудам сюды далятае.


Стаю ў задуменьні гляджу я на стол,  

А ён мяне вочмі зжырае,  

Дзе тыя клятвы: мая, а ты мой,  

Любіма, кахана, мая дарагая?


Падумаў, нэрвова паперы бярэ,  

Фатакартку маю выцягае,  

Дрыжаць яго рукі, глядзяць на мяне,  

Я не Ліда, Надзея, - ужо знае.


I колькі ў пакоі мы зь ім прабылі,  

Сядзелі, маўчалі, глядзелі абое,  

Якія ў нас думкі, пакуты былі,  

I вызваў ахову з канвою.


Я ціха сказала: «Бывайце, бывай,  

А сустрэнемся ці мы з сабою...»

Тут канвой дзьверы шырока адчыніў.  

Я не адчувала, што страціла волю.


I я пасьпяшала ісьці да дзьвярэй,  

Што нядаўна адкрыў праважаты,  

У другую дарогу сягоньня пайдзем.  

Кінуў мяне за жалезныя краты.


Доўга я гора ад сьвету хавала,  

А другое душы я ўжо не знайшла,  

Астрогі, ГУЛАГі - усё я спазнала.  

Ён скрыўдзіў. У сэрцы яго берагла.


Хоць скрыўдзіў, гадамі яго шукала,  

Сярод нелюдзі, што мучыла мяне,  

Ня ведалі сёстры, ня ведала мама,  

Што рабілася ў сэрцы, у чулай душы.


Чакала ў астрозе, адна як сядзела,  

Ня дні, не гадзіны, - гады прапаўзьлі,  

Я ў воўчае вока, ваўчок той глядзела,  

I здавалася часта мне, што там быў ты.


На галаве хустку тады папраўляла,  

Грабеня ў каморы ў мяне не было,  

Паплакаўшы ўволю, ад крыўды маўчала,  

А душа чакала спатаканьня з табой.


Маўчала, як каты цягнулі на допыт,  

Закруціўшы рукі мае за сьпіну,  

Маўчала, як сьледчым была я пабіта,  

Хоць праўду казала заўсёды яму.


Прытомнасьць губляла, але ўсё маўчала,  

Адчувала часта, ты блізка мяне,  

Як падняўшы рукі, начамі стаяла,  

Горкае каханьне памагала мне.


На допытах ноччу я цябе бачу,  

Як сьледчы заводзіць пра маю сям'ю,  

Запраўляе лаянкай астрожну кашу,  

І руйнуе душу збалелу маю.


Што ты мяне кінуў, што ты насьмяяўся,  

Не патрэбна, кажа, была я яму.  

А я ўсё маўчала, хоць ён дамагаўся,  

На замкі схавала я сваю бяду.


На «б», называлі, у карцар саджалі,  

А я ўсе маўчала, хоць мяне пяклі,  

А потым дакторку з канвоем прыслалі,  

I дзявочу ганьбу з мяне зьнялі.


Новага каханьня больш не спазнала,  

Хоць школьнага сябра ў душы берагла,  

Ды лепша сяброўка ад мяне украла,  

Па шчырасьці сэрца сама аддала.


Выходзіла замуж, ён быў мне ня любы,  

Прывыкнуць ня здолела ў дваццаць гадоў,  

На магілу да яго я сёньня ня йду,  

Бо здрадзіў, пакінуў, дзе ж тая любоў?


За сорак мінула гадоў ад каханьня,  

I абсыпаў голаву маю белы сьнег,  

Крыўдую на Сашу, чакаю спатканьня,  

Ці жывы сёньня, што раніў на век?


Дарэмна, Саша, на цябе наракала,  

Але прабачэньня прасіць не магу,  

Нядаўна я праўду бяды раскапала,  

Шкада, што і сёньня цябе я люблю.


Ты помніш апошні наш вечар сустрэчы,  

Жаліў - пацалаункі былі не з душы,  

Зьвярыны быў учычак, не чалавечы,  

Пакуты на сэрца наносіў ты мне.


Цябе я прасіла - пусьці, пара ў хату,  

А сама хацела з табою век быць,  

Абманныя хлопцы, шчырэйшы дзяўчаты,  

Абманваць ня ўмеюць, умеюць любіць.


Калі б я у парку цябе не спаткала,  

Ад мукі тады ты мяне не хаваў.  

Да тых пор каханьня і ласкі ня знала,  

I першы ў жыцьці ты мяне цалаваў.


Вясьняна пара ў маім жыцьці квітнела,  

Нядоўгі, кароткі ў жыцьці яе шлях.  

Як ранена птушка, я лётаць хацела,  

Умела любіць, ня ўмела ілгаць.


Мой твар не крывіўся, хоць капалі сьлёзы,  

Крушылася сэрца, стагнала душа,  

Пяклі летам сонца, зімою марозы,  

А я патаемна боль-крыўду нясла.


Душа набалела, ня гояцца раны,

Не ты, а другія мяне прадалі.

Ты мной быў любімы і мною каханы.

Не роўны былі з табою там мы.


Калі б цябе гора якое спаткала,  

Сабою закрыла б, на зьдзек не аддала б,  

А ты, хлопец, бачыў, як я гаравала,  

Ня верыў, што я невіноўна была.


Пара і забыцца, ды сэрца не тое,  

Хто многа любіў, дык яму ўсё адно.  

А каб каханьне было ў нас сьвятое,  

Мы сёньня любілі б адно аднаго.


Знайшоў бы мяне ты ў агні, пад вадою,  

Кажу, што і праўду ты змог б раскапаць,  

Знаць, сэрца тваё не маё, а чужое,  

Ня ўмела любіць і ня ўмела чакаць.


  Н. Дземідовіч

вэрсія для друку

Адзнакi: 0/0 Водгукі(0)
Дадаў PL 08.09.2009