О любоў мая, Беларусь!
Над туманным начным стаўком
Пралятае самотная гусь,
Разразаючы люстра крылом...
Уладзімір Караткевіч
Родныя вобразы
уваход      рэгiстрацыя
 
  ГАЛОЎНАЯ     АРХАІЧНАСЬЦЬ     ЖЫВАПІС     ДПМ     ВЕРШЫ     ЛІТАРАТУРА     БІЯГРАФІІ     ФОРУМ     СПАСЫЛКІ  
пошук

  
Тлумачальны Слоўнік

МУЗЫКА      Н. Арсеньнева   1942–1943         прагляд

                                               От, такі быў музыка чарадзейнік,

                                               што захоча – усё з сэрцам зробіць.

                                                               З казак беларусаў-палешукоў.


На Палесьсі, дзе ўвосені просяцца

сосны плачам прыглушаным, дзікім,

над вадою, ў асмаленай восеці,

жыў калісьці чароўны музыка.

Наша маці-зямля беларуская

нарадзіла музыкаў ці мала,

а ніхто так, як ён, не выпускаваў

хараства з расьсьпяваных цымбалаў.

I ніхто

так, як ён, не атручваў

далікатнай пяшчотай іскрыпкі,

каб усе свае думкі пякучыя

яна

      песьняй расказвала сыпкай.

Граў музыка вясельлям

і хрэсьбінам,

галасіў над труною сасновай.

Зносіў людзям паўнюткія рэзгіны

гукаў сьпеўных,

і знаных, і новых.

Мог зрабіць

із салодкага – горкае,

з жалю палкага – выцьвісьці шчасьцем.

Ледзьве пальцамі струны паторкае –

ўмеў душу ён людскую украсьці!

Так хадзіў ён па сьвеце

з расхрыстаным

сэрцам, з поўнымі жменямі песьняў,

дзень па дні адкідаў, пералістываў,

сяньня тут –

а назаўтрае – дзесьці.

I ў сваім падарожжы,

захоплены

хараством сэрабраных сузор’яў

ці вячорнае медзі растопамі, –

забываўся,

што сяньня,

што – ўчора.


Аж тут рынулі чорнаю хмараю,

разьліліся чырвонаю плямай

дні інакшыя:

з жудзяй, з пажарамі,

з горкай мглою дымоў над палямі...

Сьмерць...

Руіны...

Крыжы і пажарышчы...

Роспач, голад,

калецтва, жалобы...

Аб прыгожасьці тут не размарышся!

Граць, сьпяваць –

на якую хваробу!

Занямовеў музыка...

Спалоханы,

зь непатрэбнай іскрыпкай пры сэрцы

мерыў гора ён доўгімі крокамі,

і хацеў,

і баяўся памерці.

Ўсюды, ўсюды

крывавымі зданямі

уставала насустрач

сягоньня.

Сьвет увесь быў суцэльнаю ранаю,

бессэнсоўным

і велічным сконам!

Стаў музыка пад спаленай хвояю,

цесна йскрыпку прыціснуў, ударыў –

жудкім гімнам тузе незагоенай

далучыўся да гулу пажараў.

Скрозь мацьнелі акорды,

скрозь дужалі,

ўгору йшлі з шэптаў лісьцяў пажоўклых

да грымотаў... Аж ніткаю кужальнай

абарваліся рэзка...

і змоўклі...

Дзіка крыкнуў музыка

(сугуччамі

адгукнуўся асіньнік асеньні),

і разьбіў сваю йскрыпку пявучую

аб сівое-сівое каменьне...


Мгла лягла на рудыя папелішчы,

спавіла сьвет калекі

й музыку...

I падзеўся ён недзе ў мяцеліцы

п’яным п’яных падзей...

Не прыклікаць.  

Хай, галуб, выйдзеш,

выйдзеш на досьвітку

на засланае лёнам аўсяньне...

Лёгкі ветрык разгортвае вопратку,

навакола –

бой сьценяў і зьзяньняў,

небам – хмары шыпшынна-ружовыя,

ў сэрцы –

ціхае, яснае сьвята...

Ды музыку гарачымі словамі

не прыклічаш...

Ня пойдзе па хатах...

I ня будзе цудоўнай пяшчотаю

песьціць зноўку пявучую йскрыпку –

роспач,

жахі крывава-сьмяротныя

засыпаць песьняй лёгкай і сыпкай!

Адзнакi: 0/0 Водгукі(0)
Дадаў PL 12.02.2010