урывак з паэмы   МЯККІ ЗНАК      С. Сокалаў-Воюш

Лекцыя 47  

... пар.53. Перад мяккімі зычнымі з, с, ц, дз  

зьмякчаюцца: зьняць, сьляза, цьвіце, дзьве і г.д.  



Б.Тарашкевіч. Беларуская граматыка  

для школ. Выд. пятае. Вільня, 1929.

...У радзе выпадкаў... ужыванне літары ь  

можна разглядаць як свядомае імкненне  

абазначыць асімілятыўную мяккасць зычных:  

зьведенье, злость, масть, радость, сьвет,  

сьвиренъ, сьмерть...  



А.І.Жураўскі. Гісторыя беларускай  

літаратурнай мовы. Т.І, Мн., 1967.  

С.203 (Раздзел «Перакладчыцкая  

дзейнасць В.Цяпінскага»).



I


Быў далёкі і страшны час,  

Як зляталі з плячэй галовы,  

Як знішчалі, мо ў соты раз,  

Нашу памяць і нашу мову.  


Што я ведаю з тых часоў?  

Калі быць немагчыма шчырым -  

Інфармацыю з галасоў,  

Ледзь нашморганую з эфіру,  


Пару кніжак хрушчоўскіх год,  

Зачытаных да латак кволых,  

Ды маўчання калючы дрот,  

Што пануе у нашых школах...  


Ну не верыць жа галасам,  

Як і культаўскім звонкім одам.  

Лёс гукнуў: «Разбярыся сам,  

Хто быў вораг твайму народу...»  


Колькі розных прайшло сустрэч:  

Інфарматары, дыверсанты...  

І над кожным зіхцеўся меч,  

Кожны - контра, ці проста - анты...  


Хто ж былі ўладары падзей? -  

Сведкі, доказы, бланкі, справы  

Ды нібыта сябры людзей  

Ад даносчыка да Цанавы.  


Нейчы лёс дзеля іх - нішто,  

Свой - усё, бо на тым паўсталі,  

Пад нагамі - з людзей плато,  

Над галовамі - бацька Сталін.  


Нікне вечар, іду дамоў,  

Думкі чэрап ірвуць на часткі,  

Быццам вынік усіх размоў  

Мне навокал здаюцца пасткі.  


І ў паветры, нібы ядваб,  

Распрамляючы зноў калені,  

Вырываюцца з іхніх лап  

Без віны вінаватых цені.